English
Tư vấn nội dung
Thủ tục nhận cha mẹ con có yếu tố nước ngoài luôn là một trong những quy trình hộ tịch phức tạp, bởi hồ sơ phải đáp ứng cả pháp luật Việt Nam lẫn quy định của quốc gia có liên quan. Đặc biệt từ năm 2025, nhiều quy định mới về giấy tờ hộ tịch, nhận dạng sinh trắc học, hợp pháp hóa lãnh sự và thẩm quyền giải quyết được cập nhật, khiến không ít gia đình gặp khó khăn khi thực hiện thủ tục.
Bài viết dưới đây của Lexconsult & Cộng sự sẽ giúp nắm rõ toàn bộ thủ tục nhận cha mẹ con có yếu tố nước ngoài 2025 – từ điều kiện, hồ sơ, yêu cầu hợp pháp hóa lãnh sự, cơ quan có thẩm quyền giải quyết cho đến quy trình thực hiện chi tiết và những lưu ý pháp lý quan trọng. Nhờ đó, hồ sơ có thể tránh được các sai sót thường gặp, hạn chế nguy cơ kéo dài thời gian xử lý hoặc bị từ chối do thiếu, sai sót giấy tờ hoặc không đáp ứng đúng quy định pháp luật.
1. Khái niệm và căn cứ pháp lý của thủ tục nhận cha mẹ con có yếu tố nước ngoài
1.1. Nhận cha mẹ con có yếu tố nước ngoài là gì?
Nhận cha mẹ con có yếu tố nước ngoài là việc xác lập quan hệ cha, mẹ, con giữa các bên mà trong đó có ít nhất một bên là người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc việc xác lập quan hệ được thực hiện ở nước ngoài nhưng đề nghị công nhận tại Việt Nam.
Theo Điều 663 Bộ luật Dân sự 2015, quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài là quan hệ có ít nhất một trong ba yếu tố sau:
– Có ít nhất một bên tham gia là cá nhân, pháp nhân nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài;
– Căn cứ phát sinh, thay đổi, chấm dứt quan hệ được xác lập theo pháp luật nước ngoài;
– Đối tượng của quan hệ dân sự đó ở nước ngoài.
Từ định nghĩa này, có thể hiểu rằng nhận cha mẹ con có yếu tố nước ngoài bao gồm các trường hợp sau:
– Một bên là người nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài;
– Con được sinh ra ở nước ngoài;
– Giấy tờ hộ tịch được cấp bởi cơ quan nước ngoài và cần hợp pháp hóa khi sử dụng tại Việt Nam.
1.2. Cơ sở pháp lý điều chỉnh thủ tục nhận cha mẹ con có yếu tố nước ngoài
– Bộ luật Dân sự 2015.
– Luật Hôn nhân và gia đình 2014.
– Nghị định 123/2015/NĐ-CP, Thông tư 04/2020/TT-BTP.
– Thông tư 07/2023/TT-BNG.
– Các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
2. Xác định luật áp dụng đối với nhận cha mẹ con có yếu tố nước ngoài
Căn cứ theo Điều 664, 665 Bộ luật dân sự 2015:
Pháp luật áp dụng đối với quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài được xác định theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên hoặc luật Việt Nam (điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên được ưu tiên áp dụng).
Trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên hoặc luật Việt Nam có quy định các bên có quyền lựa chọn thì pháp luật áp dụng đối với quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài được xác định theo lựa chọn của các bên.
Trường hợp không xác định được pháp luật áp dụng trong hai trường hợp trên thì pháp luật áp dụng là pháp luật của nước có mối liên hệ gắn bó nhất với quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài đó.
3. Quy trình thực hiện thủ tục nhận cha mẹ con có yếu tố nước ngoài
3.1. Thực hiện đăng ký nhận cha mẹ con có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam
Thẩm quyền thực hiện đăng ký nhận cha mẹ con có yếu tố nước ngoài:
– Căn cứ Điều 43 Luật Hộ tịch 2014 (sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP), cơ quan có thẩm quyền thực hiện đăng ký nhân cha mẹ con có yếu tố nước ngoài là Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người được nhận là cha, mẹ, con.
Thủ tục đăng ký nhận cha mẹ con có yếu tố nước ngoài (Điều 44 Luật Hộ tịch 2014):
– Người yêu cầu đăng ký nhận cha mẹ con nộp tờ khai theo mẫu quy định và giấy tờ, đồ vật hoặc các chứng cứ khác để chứng minh quan hệ cha con hoặc mẹ con cho cơ quan đăng ký hộ tịch, người nước ngoài phải nộp thêm bản sao hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị thay hộ chiếu để chứng minh về nhân thân.
(Chứng cứ để chứng minh quan hệ cha, mẹ, con được hướng dẫn bởi Điều 14 Thông tư 04/2020/TT-BTP)
– Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận đủ giấy tờ, công chức làm công tác hộ tịch xác minh, niêm yết việc nhận cha mẹ con tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã trong thời gian 07 ngày liên tục, đồng thời gửi văn bản đề nghị Ủy ban nhân dân cấp xã nơi thường trú của người được nhận là cha, mẹ, con niêm yết trong thời gian 07 ngày liên tục tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã.
– Phòng Tư pháp báo cáo và đề xuất Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định việc đăng ký nhận cha, mẹ, con, nếu thấy đủ điều kiện thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giải quyết.
(Khi đăng ký nhận cha mẹ con các bên phải có mặt; công chức làm công tác hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng các bên ký vào Sổ hộ tịch)
3.2. Thực hiện đăng ký nhận cha mẹ con có yếu tố nước ngoài tại Cơ quan đại diện ở khu vực lãnh sự nơi cư trú của người được nhận là cha, mẹ, con
Căn cứ theo Điều 13 Thông tư 07/2023/TT-BNG, người yêu cầu đăng ký nhận cha mẹ con phải nộp các giấy tờ sau:
– Tờ khai đăng ký nhận cha, mẹ, con;
– Bản sao Giấy khai sinh hoặc trích lục khai sinh (bản sao) của người con, nếu người con đã được đăng ký khai sinh tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam;
– Văn bản của cơ quan y tế, cơ quan giám định hoặc cơ quan khác có thẩm quyền trong nước hoặc nước ngoài xác nhận quan hệ cha – con, quan hệ mẹ – con (nếu không có văn bản này thì các bên nhận cha mẹ con có thể lập văn bản cam đoan có ít nhất hai người làm chứng).
Trong vòng 7 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cán bộ lãnh sự kiểm tra hồ sơ, đồng thời niêm yết việc nhận cha mẹ con tại trụ sở Cơ quan đại diện. Nếu thấy việc nhận cha mẹ con là đúng, phù hợp quy định pháp luật, không có tranh chấp, cán bộ lãnh sự báo cáo Thủ trưởng Cơ quan đại diện ký bản chính Trích lục đăng ký nhận cha mẹ con cấp cho các bên, Trích lục đăng ký nhận cha, mẹ con (bản sao) được cấp theo yêu cầu.
Khi đăng ký việc nhận cha, mẹ, con, các bên phải có mặt. Cán bộ lãnh sự ghi vào Sổ đăng ký nhận cha, mẹ, con, cùng các bên ký vào Sổ đăng ký nhận cha, mẹ, con.
4. Lưu ý khi làm thủ tục nhận cha mẹ con có yếu tố nước ngoài
4.1. Lưu ý về hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật
– Theo theo Luật Công chứng 2024 thì tiếng nói và chữ viết dùng trong công chứng là tiếng Việt, do đó tất cả tài liệu được cấp ở nước ngoài phải được dịch thuật sang tiếng Việt, công chứng.
– Tất cả giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp (giấy khai sinh, hộ chiếu, giấy xác nhận độc thân, kết quả ADN…) đều phải được hợp pháp hóa lãnh sự, trừ trường hợp được miễn theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên (Điều 10 Luật Hộ tịch 2014).
4.2. Lưu ý về giấy tờ chứng minh quan hệ cha mẹ con
– Trong trường hợp không có giấy tờ chứng minh đầy đủ (khai sinh thiếu tên cha/mẹ, không còn tài liệu từ thời điểm mang thai, sinh con), cơ quan hộ tịch có thể yêu cầu các giấy tờ thay thế, như: hình ảnh, thư từ, tài liệu lưu trú,….
– Nếu những chứng cứ này chưa đủ cơ sở xác định, cơ quan có thẩm quyền có thể sẽ yêu cầu giám định ADN để xác nhận chính xác quan hệ huyết thống.
4.3. Lưu ý khi người nước ngoài không thể về Việt Nam
– Người nước ngoài có thể thực hiện thủ tục tại Cơ quan đại diện ở khu vực lãnh sự nơi cư trú của người được nhận là cha, mẹ, con. Theo Điều 13 Thông tư 07/2023/TT-BNG quy định cơ quan này có thẩm quyền thực hiện đăng ký việc nhận cha mẹ con giữa công dân Việt Nam cùng cư trú ở nước ngoài với nhau hoặc giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài cùng cư trú ở nước ngoài.
– Việc đăng ký nhận cha mẹ con không được ủy quyền cho người khác thực hiện, nhưng một bên có thể trực tiếp nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền, không phải có văn bản ủy quyền của bên còn lại. (Điều 2 Thông tư 04/2020/TT-BTP).
4.4. Lưu ý về thời gian giải quyết và xác minh thông tin
– Thực hiện đăng ký nhận cha mẹ con có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam: khoảng 15 ngày (Điều 44 Luật Hộ tịch 2014).
– Thực hiện đăng ký nhận cha mẹ con có yếu tố nước ngoài tại Cơ quan đại diện ở khu vực lãnh sự nơi cư trú của người được nhận là cha, mẹ, con: khoảng 15 ngày (Điều 14 Thông tư 07/2023/TT-BNG).
5. Tư vấn từ luật sư Lexconsult & Cộng sự
Lexconsult & Cộng sự cung cấp dịch vụ tư vấn, chuẩn bị hồ sơ và đại diện thực hiện toàn bộ thủ tục nhận cha mẹ con có yếu tố nước ngoài, nhằm đảm bảo hồ sơ đúng chuẩn ngay từ đầu và hạn chế tối đa thời gian xử lý.
– Tư vấn điều kiện & hồ sơ phù hợp từng trường hợp: đánh giá quốc tịch, nơi cư trú, tình trạng hôn nhân và giấy tờ hiện có; dự báo rủi ro liên quan đến hồ sơ thiếu, giấy tờ nước ngoài, ADN, ủy quyền…
– Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, đúng mẫu 2025: soạn tờ khai theo mẫu mới nhất; rà soát giấy tờ nước ngoài, hướng dẫn giấy tờ thay thế nếu thiếu; đảm bảo hồ sơ đáp ứng các yêu cầu của cơ quan hộ tịch.
– Hướng dẫn hoặc đại diện thực hiện hợp pháp hóa lãnh sự; dịch thuật công chứng đúng chuẩn pháp lý.
– Đại diện nộp hồ sơ & làm việc với cơ quan nhà nước.
6. FAQ – Những câu hỏi thường gặp về nhận cha mẹ con có yếu tố nước ngoài
Có bắt buộc phải xét nghiệm ADN không?
→ Theo Điều 44 Luật Hộ tịch 2014 và Điều 13 Thông tư 07/2023/TT-BNG thì không bắt buộc.
Người nước ngoài không về Việt Nam có làm thủ tục được không?
→ Có. Theo Điều 13 Thông tư 07/2023/TT-BNG, có thể thực hiện thủ tục đăng ký nhân cha mẹ con có yếu tố nước ngoài tại Cơ quan đại diện ở khu vực lãnh sự nơi cư trú của người được nhận là cha, mẹ, con.
Giấy khai sinh làm ở nước ngoài cần làm gì để dùng tại Việt Nam?
→ Phải hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật công chứng sang tiếng Việt (Điều 10 Luật Hộ tịch 2014).
Hồ sơ bị mất bản chính có thực hiện được thủ tục đăng ký nhận cha mẹ con có yếu tố nước ngoài không?
→ Một số trường hợp được chấp nhận bằng bản sao hợp lệ hoặc giấy tờ thay thế theo yêu cầu.
Nếu bên cha hoặc mẹ từ chối hợp tác thì có làm thủ tục nhận cha mẹ con được không?
→ Có. Theo Điều 101 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 thì Tòa án có thẩm quyền giải quyết việc xác định cha, mẹ, con trong trường hợp có tranh chấp, vì vậy người có yêu cầu có thể đề nghị Tòa án giải quyết. Bản án hoặc quyết định có hiệu lực pháp luật sẽ được dùng làm căn cứ để ghi nhận quan hệ cha mẹ con trong sổ hộ tịch.
Thủ tục nhận cha mẹ con có yếu tố nước ngoài đòi hỏi sự chính xác, tỉ mỉ trong hồ sơ và tuân thủ nghiêm ngặt quy định về hợp pháp hóa lãnh sự, dịch thuật và thẩm quyền giải quyết. Việc hiểu sai hoặc chuẩn bị thiếu giấy tờ có thể khiến hồ sơ bị kéo dài hoặc bị từ chối.
Nếu bạn đang gặp vướng mắc về thủ tục nhận cha mẹ con có yếu tố nước ngoài, hãy liên hệ ngay Lexconsult & Cộng sự để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ thực hiện thủ tục từ khâu chuẩn bị hồ sơ đến đại diện làm việc với cơ quan có thẩm quyền.
📞 Hotline: 0938 507 287
📧 Email: info@lexconsult.com.vn
