Thủ tục lập di chúc hợp pháp năm 2026 – Hướng dẫn lập di chúc và chia thừa kế đúng luật

Việc lập di chúc hợp pháp và thực hiện đúng thủ tục chia thừa kế là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ quyền lợi của người thừa kế, hạn chế tranh chấp và đảm bảo việc phân chia tài sản được thực hiện minh bạch, đúng pháp luật. Trong thực tế, nhiều rủi ro pháp lý phát sinh chỉ vì di chúc không hợp lệ hoặc thực hiện sai trình tự chia thừa kế.

Bài viết này của Lexconsult & Cộng sự cung cấp hướng dẫn tổng quan về thủ tục lập di chúc hợp pháp và thủ tục chia thừa kế theo quy định pháp luật năm 2026, giúp bạn nắm rõ các bước cần thiết và những lưu ý quan trọng để chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

1. Tổng quan về lập di chúc và chia thừa kế theo quy định pháp luật

1.1. Thủ tục lập di chúc hợp pháp là gì?

1.3. Cơ sở pháp lý điều chỉnh việc lập di chúc và chia thừa kế năm 2026

– Quy định của Bộ luật Dân sự về thừa kế:

Điều 609 – Điều 623 quy định chung về thừa kế (quyền thừa kế, thời điểm mở thừa kế, thời hiệu thừa kế,…)

Điều 624 – Điều 648 quy định về thừa kế theo di chúc.

Điều 649 – Điều 655 quy đinh về thừa kế theo pháp luật.

Điều 656 – Điều 662 quy định về việc phân chia di sản thừa kế.

2. Thủ tục lập di chúc hợp pháp theo quy định pháp luật

2.1. Di chúc hợp pháp là gì? Điều kiện để di chúc có hiệu lực

Di chúc hợp pháp là di chúc đáp ứng đủ các điều kiện được quy định tại Điều 630 Bộ luật dân sự 2015.

– Điều kiện chung của di chúc hợp pháp: Người lập di chúc phải minh mẫn, tự nguyện, không bị lừa dối, cưỡng ép; nội dung và hình thức di chúc không vi phạm pháp luật và đạo đức xã hội.

– Di chúc của người 15–18 tuổi: Phải lập thành văn bản và được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.

– Di chúc của người hạn chế thể chất hoặc không biết chữ: Phải có người làm chứng lập thành văn bản, đồng thời được công chứng hoặc chứng thực.

– Di chúc văn bản không công chứng/chứng thực: Vẫn hợp pháp nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện chung nêu trên.

– Di chúc miệng: Hợp pháp khi người lập di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng trước ít nhất hai người làm chứng; người làm chứng ghi chép, ký tên hoặc điểm chỉ và được công chứng/chứng thực trong 5 ngày làm việc.

2.2. Hướng dẫn lập di chúc hợp pháp từng bước

Bước	Nội dung thực hiện
Bước 1: Xác định tài sản và người thừa kế	Liệt kê tất cả tài sản cần phân chia (tiền, vàng, cổ phiếu, bất động sản, quyền sở hữu tài sản khác). Chỉ định người thừa kế và tỷ lệ phân chia cụ thể.
Bước 2: Chọn hình thức di chúc	Tự viết, công chứng hoặc chứng thực theo nhu cầu và điều kiện. Lưu ý: di chúc công chứng hoặc chứng thực có giá trị pháp lý cao hơn, hạn chế tranh chấp. Phù hợp với quy định tại Điều 630 Bộ luật dân sự 2015.
Bước 3: Soạn nội dung di chúc	Ghi rõ tên, ngày sinh, mối quan hệ của người thừa kế. Xác định tài sản cụ thể, tỷ lệ chia và điều kiện kèm theo (nếu có). Ký tên và ghi rõ ngày lập di chúc.
Bước 4: Thực hiện công chứng/chứng thực	Nộp di chúc tại văn phòng công chứng hoặc UBND để được xác nhận tính hợp pháp.
Bước 5: Bảo quản di chúc	Giữ bản gốc ở nơi an toàn, có thể giao cho cơ quan công chứng hoặc công ty luật lưu giữ để tránh thất lạc.

Lưu ý: Thường xuyên rà soát và cập nhật di chúc nếu có thay đổi về tài sản hoặc người thừa kế để luôn đảm bảo di chúc hợp pháp và phản ánh đúng ý chí của người lập.

3. Thủ tục chia thừa kế theo di chúc và theo pháp luật

3.1. Hồ sơ cần chuẩn bị khi thực hiện thủ tục chia thừa kế

Bảng hồ sơ chia thừa kế theo quy định pháp luật

Nhóm hồ sơ	Giấy tờ cần chuẩn bị
Hồ sơ nhân thân của người để lại di sản và người thừa kế	– Giấy chứng tử của người để lại di sản; – Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân, sổ hộ khẩu của người thừa kế; – Giấy tờ chứng minh mối quan hệ (giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn, quyết định nhận con nuôi…).
Hồ sơ về tài sản thừa kế	– Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở hoặc giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản khác (xe, cổ phần, tiền gửi, tài sản trí tuệ…); – Văn bản xác nhận tài sản không tranh chấp, không bị kê biên để bảo đảm thi hành án.
Hồ sơ pháp lý liên quan đến việc chia thừa kế	– Bản di chúc (nếu có); – Văn bản thỏa thuận phân chia di sản (trong trường hợp thừa kế theo pháp luật); – Văn bản ủy quyền (nếu ủy quyền thực hiện thủ tục).

3.2. Quy trình chia thừa kế theo quy định pháp luật

Việc phân chia di sản thừa kế có thể được thực hiện thông qua văn bản khai nhận di sản hoặc văn bản thỏa thuận phân chia di sản.

Bảng quy trình thực hiện thủ tục chia thừa kế

Bước	Nội dung thực hiện
Bước 1	Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, giấy tờ liên quan đến người để lại di sản, người thừa kế và các giấy tờ liên quan đến di sản thừa kế.
Bước 2	Nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền (Văn phòng công chứng, Ủy ban nhân dân).
Bước 3	Niêm yết văn bản phân chia di sản. Công chứng viên chỉ được công chứng văn bản phân chia di sản sau khi có xác nhận về việc đã hoàn thành việc niêm yết và không nhận được khiếu nại, tố cáo nào liên quan đến việc phân chia đó (Khoản 4 Điều 59 Luật Công chứng 2024).
Bước 4	Kê khai nghĩa vụ tài chính (thuế thu nhập cá nhân, lệ phí trước bạ…).
Bước 5	Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản cho người thừa kế.

4. Hậu quả và rủi ro pháp lý khi không thực hiện đúng thủ tục thừa kế

– Di chúc bị vô hiệu: Di chúc không đáp ứng điều kiện pháp luật (thiếu chữ ký, bị cưỡng ép, lập sai hình thức) sẽ không có giá trị pháp lý. Khi đó, tài sản sẽ được chia theo pháp luật, không theo ý chí của người lập di chúc.

– Tranh chấp thừa kế kéo dài: Việc không công chứng hoặc chứng thực, không xác định rõ tài sản, hoặc không thống nhất giữa các đồng thừa kế dễ dẫn đến tranh chấp dân sự, thậm chí khởi kiện tại Tòa án.

– Không được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Nếu không hoàn tất thủ tục đăng ký biến động hoặc kê khai nghĩa vụ tài chính, cơ quan nhà nước có thể từ chối cấp sổ đỏ mới.

– Thời hiệu khởi kiện chia thừa kế (theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015 – 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản).

– Có thể lưu trữ di chúc tại văn phòng công chứng, văn phòng luật sư để tránh bị thất lạc, sửa đổi trái phép.

5. Những lưu ý quan trọng khi lập di chúc và chia thừa kế

– Nên công chứng hoặc chứng thực di chúc: Di chúc có công chứng, chứng thực sẽ có giá trị pháp lý cao, giảm thiểu rủi ro di chúc vô hiệu.

– Rà soát và cập nhật di chúc định kỳ: Khi có thay đổi về tài sản, quan hệ gia đình, hoặc pháp luật, nên lập di chúc bổ sung hoặc thay thế.

– Thống nhất giữa các đồng thừa kế trước khi thực hiện thủ tục chia tài sản: Việc đạt được sự đồng thuận giúp tránh khiếu nại, tranh chấp kéo dài.

– Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính: trước khi nhận tài sản, người thừa kế cần hoàn tất các khoản thuế, phí theo quy định để đảm bảo tính hợp pháp của quyền sở hữu.

6. Dịch vụ tư vấn lập di chúc và chia thừa kế tại Lexconsult & Cộng sự

Với kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực pháp luật dân sự và thừa kế, Lexconsult & Cộng sự cung cấp dịch vụ tư vấn trọn gói về lập di chúc và chia thừa kế, giúp khách hàng bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp, hạn chế tranh chấp và đảm bảo việc chuyển giao tài sản được thực hiện đúng quy định pháp luật.

Đội ngũ luật sư thừa kế của chúng tôi đồng hành cùng khách hàng từ giai đoạn chuẩn bị hồ sơ, soạn thảo văn bản đến đại diện làm việc với cơ quan có thẩm quyền và giải quyết tranh chấp (nếu có).

6.1. Tư vấn và soạn thảo di chúc hợp pháp

Lexconsult & Cộng sự hỗ trợ khách hàng lập di chúc hợp pháp, rõ ràng và chặt chẽ, phù hợp với hoàn cảnh gia đình và loại tài sản để lại, bao gồm:

– Hướng dẫn lựa chọn hình thức di chúc phù hợp (di chúc bằng văn bản, di chúc có công chứng, chứng thực, di chúc miệng theo quy định pháp luật);

– Kiểm tra và đảm bảo di chúc đáp ứng đầy đủ điều kiện hợp pháp theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015;

– Soạn thảo nội dung di chúc rõ ràng, chính xác, phản ánh đúng ý chí của người lập di chúc, hạn chế tối đa rủi ro di chúc vô hiệu hoặc tranh chấp phát sinh.

6.2. Đại diện thực hiện thủ tục chia thừa kế

Đối với các trường hợp đã phát sinh thừa kế, Lexconsult & Cộng sự cung cấp dịch vụ đại diện thực hiện toàn bộ thủ tục chia thừa kế, bao gồm:

– Soát xét hồ sơ, xác minh nguồn gốc tài sản và quyền thừa kế của các bên liên quan;

– Đại diện làm việc với Văn phòng công chứng, cơ quan thuế, Văn phòng đăng ký đất đai để hoàn thiện hồ sơ thừa kế;

– Soạn thảo văn bản khai nhận di sản, văn bản thỏa thuận phân chia di sản, thực hiện thủ tục đăng ký biến động và nhận Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản cho người thừa kế.

6.3. Giải quyết tranh chấp thừa kế

Trong trường hợp phát sinh tranh chấp, Lexconsult & Cộng sự hỗ trợ khách hàng giải quyết tranh chấp thừa kế một cách hiệu quả và đúng pháp luật, thông qua:

– Tư vấn và đại diện thương lượng, hòa giải giữa các đồng thừa kế nhằm hạn chế xung đột và tiết kiệm thời gian, chi phí;

– Soạn thảo đơn khởi kiện, thu thập và đánh giá chứng cứ, đại diện tham gia tố tụng tại Tòa án trong các vụ việc tranh chấp thừa kế phức tạp;

– Đề xuất giải pháp pháp lý và tài chính tối ưu, bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.

Nếu Quý khách cần tư vấn lập di chúc hợp pháp, thực hiện thủ tục chia thừa kế hoặc giải quyết tranh chấp thừa kế, vui lòng liên hệ Lexconsult & Cộng sự để được luật sư chuyên môn trực tiếp hỗ trợ, đảm bảo an toàn pháp lý và quyền lợi lâu dài.

7. FAQ – Câu hỏi thường gặp về thủ tục lập di chúc và chia thừa kế

Di chúc viết tay có được công nhận là hợp pháp không?

→ Có. Di chúc viết tay vẫn được pháp luật công nhận nếu đáp ứng đủ các điều kiện theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015, bao gồm: người lập di chúc minh mẫn, tự nguyện, nội dung không vi phạm pháp luật, có chữ ký hoặc điểm chỉ rõ ràng.

Di chúc miệng có giá trị pháp lý không?

→ Có, nếu đáp ứng đủ điều kiện tại Khoản 5 Điều 630 Bộ luật dân sự 2015.

Nếu không có di chúc, tài sản được chia như thế nào?

→ Trường hợp không có di chúc, tài sản được chia theo pháp luật, căn cứ Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015.

Khi chia thừa kế, người thừa kế có phải nộp thuế không?

→ Theo Khoản 4 Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân, thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau, thuộc trường hợp được miễn thuế thu nhập cá nhân.

Thời hiệu khởi kiện yêu cầu chia thừa kế là bao lâu?

→ Theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015: Đối với bất động sản: thời hiệu khởi kiện là 30 năm kể từ thời điểm mở thừa kế; Đối với động sản: thời hiệu là 10 năm.

Thực hiện đúng thủ tục lập di chúc hợp pháp và thủ tục chia thừa kế không chỉ giúp việc chuyển giao tài sản diễn ra thuận lợi mà còn hạn chế tối đa tranh chấp phát sinh. Việc chủ động chuẩn bị hồ sơ và tuân thủ đúng quy định pháp luật là giải pháp an toàn để bảo vệ quyền lợi lâu dài của người thừa kế.

Nếu bạn cần tư vấn lập di chúc hoặc thực hiện thủ tục chia thừa kế, Lexconsult & Cộng sự sẵn sàng hỗ trợ với đội ngũ luật sư thừa kế giàu kinh nghiệm, đảm bảo an toàn pháp lý và quyền lợi hợp pháp cho bạn.

📞 Hotline: 0938 507 287
📧 Email: info@lexconsult.com.vn

---

**Bài viết liên quan:**

– [Dịch vụ lập di chúc và sang tên sổ đỏ thừa kế | Tư vấn hợp pháp, nhanh gọn]

– [Dịch vụ luật sư thừa kế & di chúc tại TPHCM | Giải pháp pháp lý trọn gói]

– [Di chúc vô hiệu: Các trường hợp thường gặp theo luật]